Socius Community

[Leesopdracht] Verwrongen groepswerk

Belangrijk voor gezond groepswerk is dat er een dynamisch evenwicht en een vloeiende overgang mogelijk is tussen de vijf niveaus waarop krachten kunnen worden uitgeoefend. De groep moet kunnen balanceren tussen alle deze niveaus, hetzij ‘vloeiend’, hetzij ‘conflictueus’.

Dit betekent dat over elk krachtenniveau minstens ten dele ‘open’ moet kunnen gecommuniceerd of gereflecteerd worden op de scène. De begeleider kan hiertoe ook actie ondernemen: door het gesprek over die niveaus te beïnvloeden, soms te sturen, soms te expliciteren, soms expliciet op scène te brengen.

Verwrongen groepswerk ontstaat wanneer er sprake is van (een mengvorm van) volgende fenomenen:

Blokkering

Er is geen evolutie of verandering meer op een bepaald niveau. Het status quo wordt geïnstalleerd, gebetonneerd. Bv. de procedureregels zijn heilig, terwijl ze toch door een deel van de mensen als onrechtvaardig worden bevonden. Het programma is elk jaar hetzelfde (“want vorig jaar was het goed, en het jaar daarvoor en dus volgend jaar ook!”) en dus gaat het enkel nog over het invullen van de juiste data. Of nog: er is een vaststaand beeld van de leidinggevende geïnstalleerd (‘dominant alfamannetje’): iedereen praat achter zijn rug op die manier over hem maar iedereen heeft het gevoel dat hij toch niet kan veranderen. Het is wachten op zijn pensioen.

Verdringing of taboes

Bepaalde niveaus zijn onbespreekbaar, terwijl er toch van alles op gebeurt in de coulissen wat van serieuze invloed is op de werking. Bv. de manier waarop de voorzitter omgaat met de bestuursleden wordt als bedreigend ervaren. Toch durft niemand hierover in groep met de voorzitter bij iets te zeggen, wel met twee aan de koffie. Of er is een conflict tussen twee groepsleden geweest dat nooit is uitgepraat. Op de bijeenkomsten wordt zorgvuldig vermeden dat daar nog iets over gezegd wordt uit schrik dat het conflict terug ‘heet’ zou worden.

Verschuiving

Conflicten, spanningen die te maken hebben met het ene niveau, worden verschoven naar een ander niveau. Het echte conflict wordt dan ‘gemaskeerd’, verwrongen, hertaald van het onbespreekbare naar iets wat bespreekbaarder lijkt. Bv. “Ik vind dat we onze vergaderingen beter moeten beperken tot de vooropgestelde tijd.” (=procedureniveau) – terwijl de persoon in kwestie eigenlijk in zijn maag zit met het feit dat enkele veelpraters de vergadering monopoliseren met ellenlange uiteenzettingen, en dat hij daardoor nota bene zijn eigen ei niet kwijt kan. In deze categorie zit ook het fenomeen ‘verborgen agenda’.

 

Groepspagina