Socius Community

[Oefening 5] Casus: Het jaarprogramma

Donderdagavond, tien over acht. De vergadering in het ontmoetingscentrum kan beginnen. Eddy neemt als voorzitter zijn rol op. Al twaalf jaar trouwens. Dit is de vergadering waarin naar jaarlijkse gewoonte het programma voor volgend jaar wordt vastgelegd. “Ik heb onze activiteiten alvast op een kalender gezet.” Zo begint Eddy het puntje. “We hadden al gezegd dat we de ‘BBQ op het plein’ niet meer zouden doen: te veel werk en als het slecht weer is, zitten we met al dat vlees. Dat heb ik dus geschrapt en vervangen door ‘Warme wintersoep’ op de kerstboomverbranding in januari, zoals we dat vroeger deden. Ook veel volk, goeie inkomsten en veel minder risico’s!”

Elza en Dirk kijken elkaar veelbetekenend aan. ‘Zie je wel!’ zie je hen denken. Maar geen van beiden zegt echt iets. De vergadering kabbelt verder. Taakverdeling voor volgende vrijdag. Puntjes uit de gemeentelijke cultuurraad. Een uitnodiging voor het vijftigjarige bestaan van een andere vereniging in het dorp. Tussen door koffie en koekjes. En gezellig keuvelen.

Na de vergadering zijn Elza en Dirk het eerste weg. Zij babbelen nog na op de parking. Over dat ze geen zin hebben om nog eens een jaar hetzelfde te doen met hun vereniging. En over de vraag of ze misschien toch eens zouden moeten praten over de verkiezing van een nieuwe voorzitter. Of zouden ze misschien beter zelf een nieuwe vereniging opstarten met mensen die ze zien zitten en die echt eens iets anders willen?

Opdracht

In deze casus zijn duidelijk niet alle krachten op alle niveaus vrij toegankelijk en bespreekbaar. Formuleer een hypothese die helpt om te begrijpen wat er precies gebeurt in bovenstaand verhaal. Maak gebruik van de mechanismen van blokkering, verdringing en verschuiving en geef aan op welk krachtenniveau zij hier van toepassing zijn.

Niveau Gaat over:
Inhoud Taak, inhoud, oplossing, product, resultaat, doelen
Procedure Wijze waarop gewerkt wordt aan de taak, spelregels, controle, methodiek (regelt sturing en interactie), de gewoonten die gehanteerd worden, de rollen die worden opgenomen
Interactie Relaties, posities, macht, afstand en nabijheid, subgroepen, klimaat, emotionele investering, erkenning
Innerlijk Individuele proces van elk lid (leren, groeien, genezen), zelfrealisatie, zelfbeeld, autonomie, motivatie, emoties, gemoedsgesteltenis, levensgebeurtenissen
Context Omgeving, invloeden die binnenkomen vanuit cultuur, organisatie, of wereldgebeuren, structuur van buitenaf, grenzen, ruimte, het materiële
Discussie: Bereid je bijdrage voor in MS Word of een andere tekstverwerker. Kopieer je tekst en plak die dan als een nieuwe reactie in het veld hieronder. Kom daarna ook nog een paar keer terug om te reageren op de bijdrage van andere deelnemers.

Groepspagina

17 Reacties op “[Oefening 5] Casus: Het jaarprogramma

  • Zoals hieronder al vaak gezegd, is er absoluut sprake van blokkering. De inhoud staat al vast door de voorzitter en wordt daarom geblokkeerd voor anderen. Zij hebben geen inspraak, maar luisteren naar de beslissing van de voorzitter. Misschien is dit de gewone gang van zaken, en ik ga ervan uit van wel door verdere informatie in de casus. Op het vlak van procedure schort er dus ook wat. Andere collega’s, hier met name Elza en Dirk, voelen zich niet erkent. Bovendien krijgen ze de kans op deze manier niet om op innerlijk niveau bij te dragen aan de groep. Interactie is geblokkeerd/verdrongen omdat Eddy de verschuiving van procedure zelf aankaart.

  • De voorzitter is al twaalf jaar voorzitter en het lijkt wel een taboe om daar iets over te zeggen: verdringing op interactieniveau.
    Elza en Dirk kijken elkaar aan en je ziet hen denken ‘zie je wel’, maar geen van beide zeggen iets: verdringing op innerlijk niveau

    De voorzitter heeft al alles beslist voor de vergadering begint, er is weinig inspraak/ruimte voor nieuwe ideeën: blokkering op procedure niveau. Dit kan ook gezien worden als blokkering op inhoudelijk niveau: de inhoud ligt al vast.
    De agenda en de manier waarop de vergadering verloopt (keuvelen bij koffie en koekjes) is blijkbaar ook altijd hetzelfde: blokkering op procedure niveau.

    Op het einde vragen Elza en Dirk zich af of ze niet beter een nieuwe vereniging opstarten: verschuiving op niveau van context. Ze gaan immers niet de confrontatie aan om een nieuwe voorzitter te zoeken en verleggen hun focus.

  • Ik zie zowel verdringing als blokkering. De verdringing is zichtbaar in het niet kunnen bespreekbaar maken van de ontevredenheid over de stijl en de keuzes van de voorzitter. Elza en Dirk kiezen ervoor tijdens de vergadering namelijk niet te benoemen dat ze het niet eens zijn met de voorzitter. Er is ook sprake van blokkering. De voorzitter vervangt de BBQ door de ‘Warme wintersoep-activiteit’, iets wat de groep al kent. Er wordt geen ruimte gegeven om iets nieuws te verzinnen. Er wordt vastgehouden aan wat bekend is en goed gewerkt heeft.
    Volgens mij spelen alle krachten in dit verhaal een rol. De vergadering is sterk gericht op de inhoud van de agenda. Ook de procedurekrachten zijn zichtbaar in dit verhaal: de voorzitter heeft op voorhand de agenda ingevuld en doorloopt de vergadering door elk agendapunt één voor één te overlopen. Hij neemt als voorzitter sterk de leiding, lijkt het. In de casus wordt niet echt besproken op welke manier de groep elk punt bespreekt, dus op basis van de gegeven informatie lijkt de vergaderstijl van de voorzitter zeer sturend.
    Ook interactie is hier heel erg belangrijk. Elza en Dirk vinden elkaar op vlak van de visie die ze hebben op de stijl van de voorzitter: wij tegen hem. Na de vergadering wordt dit ook overwogen zelf een vereniging te beginnen zonder de huidige voorzitter. Deze interactie vloeit voort uit een innerlijk gevoel van ‘geen ruimte krijgen om nieuwe zaken uit te proberen’, een gevoel van te weinig autonomie en mogelijk een gevoel van geen vertrouwen krijgen van de voorzitter.
    De context speelt een rol in de keuze van de voorzitter om de activiteit aan te passen: enerzijds het weer (onvoorspelbaarheid van het weer maakt dat de BBQ wordt vervangen door een andere activiteit), maar ik zie hier ook nog een ander aspect een rol spelen. De voorzitter geeft zelf aan dat niet laten doorgaan van de BBQ eerder al besproken werd met de groep. Mogelijk wil de voorzitter tegemoet komen aan de groep door deze beslissing te nemen. Waar hij geen rekening mee houdt, is dat niet iedereen in de groep dezelfde mening is toebedeeld.

  • Ik zie blokkeringen, vooral op het niveau van procedures:
    Reeds het tijdstip is opvallend: tien over acht. Het is mogelijk dat er bepaalde redenen voor zijn, maar waarschijnlijker is dat men officieel om 8 wil beginnen, maar een vertraging van 10 minuten gebruikelijk is. Ook het feit dat op deze vergadering ‘naar jaarlijkse gewoonte’ het volgende jaarprogramma wordt vastgelegd (zijn er geen andere redenen voor dan ‘gewoonte’?), duidt op een blokkering.

    Een andere blokkering bevindt zich op het niveau van interactie: Eddy heeft bepaalde dingen al besloten. Hij deelt zijn besluiten alleen maar mee, een gesprek of een discussie vindt niet plaats. Hij vult op die manier zijn rol als voorzitter in en oefent macht uit. Er wordt een relatie van boven en beneden gecreeerd. (Een interessante vraag is trouwens waarom dat zo is. Wil Eddy open discussies voorkomen omdat daarin zijn positie zou kunnen worden aangetast?)

    En nog een blokkering op het niveau van de inhoud: het alternatief dat Eddy presenteert is een terug naar de gewoontes, naar bekende patronen: ‘zoals we dat vroeger deden’. Vooruit naar het verleden!

    De reactie van Elza en Dirk laat verdringing zien, vooral op het niveau van interactie: de positie van Eddy, de manier waarop hij zijn voorzitterschap invult, blijkt onbespreekbaar te zijn. Ze kijken elkaar aan, ze zeggen echter niets of bijna niets. De formulering ‘geen van beiden zegt écht iets’ kun je misschien interpreteren als verschuiving: mogelijk uiten ze kritiek op inhoudelijke details (ik noem maar wat: Eddy stelt voor om linzensoep te maken, zij antwoorden dat erwtensoep veel lekkerder zou zijn), maar het echte probleem – de rol van Eddy – blijft onbesproken.

    Een andere blokkering op het niveau van interactie zie ik in het feit dat Elza en Dirk ‘het eerste weg’ zijn en dat zij nog over de vergadering/de vereniging praten: met elkaar, maar met niemand anders. De andere deelnemers worden er niet bij betrokken. In dezelfde lijn ligt al hun reactie op het statement van Eddy: zij (=Elza en Dirk) kijken elkaar veelzeggend aan. En de andere deelnemers? Het belangrijkste probleem – de rol van Eddy – is onbespreekbaar tussen Eddy en de gewone leden, maar het is ook onbespreekbaar tussen de deelnemers onderling. Alleen Elza en Dirk lijken zo zeer op dezelfde golflengte te zijn dat zij het wel kunnen bespreken.

  • (Met excuses voor mijn late antwoord!)
    – Voorzitter laat geen ruimte voor voorstellen of ideeën van andere leden: blokkering van zijn machtspositie, dus van de interactie. De anderen krijgen geen erkenning.
    Ook blokkering van innerlijk: hij laat geen ruimte voor zichzelf of voor de anderen om te groeien en creatief te zijn.
    – Voorzitter laat geen ruimte voor andere ideeën: blokkering van de inhoud. Er wordt niet aan de bestaande (of vroegere) formule geraakt.
    – ‘Gezellig keuvelen’: het lijkt me dat Elza en Dirk hier niet echt zin in hebben aangezien ze met andere problemen in hun hoofd zitten. Als dit het geval is: blokkering van de interactie, en verschuiving van de interactie naar het innerlijk.
    – ‘Zie je wel!’, zie je hen denken: blokkering van de interactie. Dirk en Elza laten niet weten wat ze van de ideeën van de voorzitter denken.
    Ook blokkering van de procedure. Op een vergadering is het de bedoeling dat er gecommuniceerd wordt, dat ideeën worden aangebracht, en dat doen ze niet, ook al zijn ze het helemaal niet met de voorzitter eens.

  • Eddy is al twaalf jaar voorzitter en er zijn enkele vaste gewoontes ingesleten in de werking (procedureniveau): “Tien over acht, de vergadering kan beginnen”. Wellicht stond de vergadering om 8u gepland, dus is de gewoonte om 10 minuten later te beginnen. Hij heeft de gewoonte om zelf het voortouw te nemen, en vult zelf al heel wat dingen in (bv “warme wintersoep”), zonder naar eventuele voorstellen bij de bestuurders te polsen. Er lijkt nauwelijks inbreng (interactieniveau).

    Er is duidelijk een belemmerend patroon aanwezig. In eerste instantie zie ik een BLOKKERING: er is geen evolutie in de manier van werken, er is geen vernieuwing in de procedures.

    Er is een subgroepje (interactie) van twee personen die niet meer gemotiveerd zijn (innerlijk) . Het is niet duidelijk of er nog andere personen in het bestuur ontevreden zijn, of dat er een cultuur in de groep (context) is waarbij de meesten best tevreden zijn met de status quo. De sfeer lijkt in ieder geval relaxed en gezellig (interactie, klimaat): koekjes en koffie.

    Ik heb ook de indruk dat er een vorm van VERSCHUIVING aanwezig is. Eerder dan de voorzitter erop aan te spreken dat zijn werkwijze en het voorgestelde programma (inhoud) hen niet bevalt – dat zou wellicht een emotionele investering vergen (interactie) – willen ze praten over de verkiezing van een nieuwe voorzitter (procedure) of de vereniging zelfs helemaal de rug toekeren (afstand: interactie)

  • Jullie gaven al heel wat elementen aan.
    Nog een kleine aanvulling op context niveau: het slechte weer (=context) zorgt ervoor dat de BBQ niet meer doorgaat.
    De voorzitter gebruikt zijn positie (macht) om zelf een alternatief naar voor te schuiven nl. de warme wintersoep op de kerstboomverbranding wat op zich op weerstand stoot bij Elza en Dirk. Ze kijken elkaar veelbetekenend aan maar reageren niet luidop (= verdringing op innerlijk niveau).

  • Jullie hebben al veel belemmerende krachten bloot gelegd. Nog een aanvulling:
    Blokkering op vlak van procedure: in de casus lijkt het alsof er in die maand/die vergadering jaarlijks beslist wordt welke activiteiten er het volgende jaar zullen zijn. Dit is ook een blokkering procedureel want je kan ook met de groep brainstormen en de tijd nemen om een nieuw programma uit te werken verspreid over twee vergaderingen.

  • – De voorzitter oefent al 12 jaar zijn functie uit. Waarschijnlijk zonder evaluatie. Je merkt een ingesleten patroon. je merkt blokkering.
    – Procedure:
    o Gewoonten: vermoedelijk begint de vergadering theoretisch om 8uur maar door gewoonte begint hij 10 minuten later.
    o Rollen: ik heb het gevoel dat de voorzitter de beslissingen alleen neemt
    – Interactie:
    o Machtspositie: 2 leden hebben vermoedelijk een andere mening dan de voorzitter maar zeggen het niet omdat hij de voorzitter is. Ze bespreken het wel met mekaar achteraf; er heerst een taboe
    o Erkenning: ik lees nergens dat de mening van de leden inzake beslissingen gevraagd worden, hierdoor voelen mensen zich misschien niet erkent of betrokken.
    – innerlijk
    Doordat Elza en Dirk niet erkent worden, is hun motivatie minder (denken na om te veranderen van vereniging).

  • Ik zie dezelfde drie mechanismes opduiken in dezelfde volgorde als Nele:
    Eerst blokkering: de voorzitter laat geen evoluties of veranderingen toe op het krachtenniveau ‘inhoud’. De activiteiten zijn reeds vastgelegd.
    Vervolgens duikt het mechanisme verdringing/taboe op: Elza en Dirk zeggen niets tijdens de vergadering. Hoewel ze aan elkaar hun ongenoegen duidelijk maken d.m.v. het uitwisselen van een blik (interactieniveau – ‘ik word niet erkend, niet gehoord’). En na de vergadering zien we verschuiving naar het procedureniveau, het relatieniveau en het innerlijke niveau. Procedure: we zijn niet akkoord met de wijze waarop gewerkt wordt, steeds dezelfde gewoontes. Ze bespreken de mogelijkheid of er een nieuwe voorzitter gekozen kan worden. Interactie: we zijn niet meer akkoord met de positie van de voorzitter. Innerlijke: wij zijn op deze manier niet meer gemotiveerd, we hebben nood aan zelfrealisatie en autonomie (bv. oprichten eigen vereniging).

  • Blokkering: jaarprogramma dat éénzijdig (wel beargumenteerd) door de voorzitter beslist/voorgesteld wordt en dat quasi een kopie is van vorig jaar. Althans twee leden (Dirk en Elza) hebben het hier moeilijk mee. De inhoudskrachten worden dus negatief beïnvloed.

    Verdringing of taboe: misschien vinden andere groepsleden het ook wel tijd dat er eens iemand anders als voorzitter wordt verkozen, maar het feit dat het ‘gezellig is’, dat de voorzitter zo’n toffe peer is en misschien zoveel voor de organisatie doet (wie gaat het anders allemaal doen?), kan maken dat dit thema inderdaad niet als bespreekbaar wordt ervaren. Contextkrachten hebben op die manier een invloed op de procedurekrachten.

    Verschuiving: zowel de piste om op zoek te gaan naar een nieuwe voorzitter (procedurekrachten) of de opmerking dat ze geen zin hebben om met hun organisatie opnieuw hetzelfde te doen (inhoudskrachten) als het idee om misschien een nieuwe organisatie op de richten (inhoudskrachten) kunnen de ware behoeften maskeren: nl. Dirk en Elza willen zelf dingen kunnen doen, hun mening kunnen geven, ideeën lanceren, zaken uitwerken, zichzelf ontplooien… Kortom de krachten die op het innerlijke spelen worden door deze verzuchtingen gemaskeerd.

    • Mijn hypothese sluit het best aan bij die van Nele hierboven, zij het wel met de opmerking die InzyDV maakte: De blokkering is niet enkel op inhouds- maar zeker ook op procedure niveau.
      Het is duidelijk taboe (verdringing) om de voorzitter aan te spreken. De bedenking die Nele maakt over het ‘toffe peer’ aspect had ik zo niet gelezen maar vind ik een interessante zienswijze voor dit aspect.
      Over de verschuiving had ik iets gelijkaardigs geschreven.

  • Ik zie in de eerste plaats een mechanisme van blokkering in deze groep, dat zich inderdaad vooral op de procedure richt. Daarnaast lijkt ook de interactie vast te staan, waarbij het onmogelijk lijkt om nog tegen de voorzitter in te gaan.
    De verdringing op interactie en wellicht ook het innerlijke herken ik ook in de casus.
    Verschuiving zit er ook in de inhoud en de context waar een activiteit die niet aanslaat wordt vervangen door een andere zonder een dieper gesprek aan te gaan over de context van die activiteit.
    Hun voorstel om een nieuwe voorzitter te kiezen, gaat wel echt in op de problemen die zij zien op het niveau van de interactie en de procedures. Zolang ze dit echter niet in de vereniging inbrengen houden ook zij de blokkering mee in stand.
    Een positieve interactie die er wel lijkt te zijn is het feit dat het koekjesmoment nog als gezellig wordt benoemd (interactie). Op andere activiteiten (inhoud) wordt evenmin negatief ingegaan. Mogelijk licht hier een opening om voorbij de blokkering te gaan.

  • Het krachtenniveau procedure lijkt te primeren in deze meeting. Eddy neemt het voortouw en deelt eigenlijk gewoon mee wat hij al heeft beslist. Hij blokkeert zo de inhoud omdat hij niet heeft overlegd. Daarna verloopt de meeting volgens een heel vast patroon. Dit is blijkbaar al vaker gebeurd, zie je aan de reactie van Elza en Dirk. De uitgewisselde blik lijkt me op interactie te spelen, namelijk de positie van Eddy die ze niet durven bespreken, een positie van macht/autonomie. Ze voelen zich niet echt erkend. Het mechanisme van taboe komt dan ook naar boven, want ze durven het niet in de vergadering te bespreken. Elza en Dirk ervaren waarschijnlijk ook op innerlijk niveau zaken, zoals verminderde motivatie. Ze denken zelfs na om gewoon een nieuwe vereniging te starten, dus verschuiven, ipv het probleem te bespreken.

Reageer

You must be logged in to post a comment.